Het Zesde Metaal - Ploegsteert http://stilllife.nl/media/reviews/photos/thumbnail/120x120s/92/da/74/732_hetzesdemetaalploegsteert_1340359475.jpg Hot

Wie mijn recensies regelmatig leest begrijpt dat teksten voor mij onlosmakelijk verbonden zijn met de muziek. Natuurlijk, het moet goed klinken, maar het verhaal erachter is voor mij persoonlijk onontbeerlijk. Dan wordt het lastig als ik de teksten niet kan verstaan of doorgronden. Om die reden ben ik de laatste jaren bijvoorbeeld afgehaakt bij iemand als Andre Manuel, die louter en alleen nog in dialect zingt. Ik waardeer het dat iemand zijn roots hoog in het vaandel heeft, maar persoonlijk kan ik er simpelweg niks mee. Volgens mij bereik je er ook maar een klein publiek mee.

Voor 'Het Zesde Metaal' maak ik graag een uitzondering. De Vlamingen stuurden mij een promo met bijbehorend tekstboekje met Nederlandse vertaling. De basis is er dan voor mij. Ik leerde de groep kennen door een filmpje op www.indekringloop.nl te bekijken en ik moet zeggen, de klik was er meteen. De sympathieke begeleidende brief biedt voldoende aanknopingspunten voor een recensie. Het Zesde Metaal debuteerde al in 2008, maar de pen van zanger Wannes Cappelle stokte en een writer's block was zijn deel. De (vaak) moeilijke tweede liet daarom vier jaar op zich wachten. Na eigen zeggen trok de mist op een nacht op en vloeide de inkt weer rijkelijk uit zijn pen.

Puur en ongepolijst diende de plaat te worden, lied en tekst voeren de boventoon en de arrangementen dienen zich maar te schikken. Samen met Robin en geluidsman Jan Maas wordt een studio geboekt en binnen een dag dienen zeven song zich al aan. Het vervolg laat zich raden. De titel 'Ploegsteert' komt van het gelijknamige dorp, toevallig ook de geboorteplaats van wielrenner Frank Vandenbroucke. Langzaam werd het dorp, door het verschuiven van de taalgrens, opgeslokt door de Walen en zo geschiedde dat de generaties die er nu nog wonen verschillende talen bezigen. "Voor een West-Vlaming die in Antwerpen woont, en tafel en bed deelt met een IJslandse, spreekt zoiets tot de verbeelding", aldus Wannes.

En dan luister je als nuchtere Hollander naar de warme klanken van de leadzanger en zijn mannen. Natuurlijk is het behelpen als je niet de klik met de taal hebt, maar de muziek is universeel en dat geeft zeggingskracht genoeg. Melancholie en diepgang vormen de sleutels van dit bijzonder fraaie album. De rake opener 'Last van u' wordt gedragen door de piano en verhaalt over het vaste patroon waarin twee mensen uiteindelijk verstrikt raken. De titelsong is een prachtige hommage aan plaatsgenoot Vandenbroucke: "Nijdig over 't stuur van uw driewieler gebogen, je was nog kind: je ving nog niet veel wind". Frank zal er mee in zijn nopjes zijn. 'Ier bie oe' raakt een gevoelige snaar en is opnieuw aan iemand opgedragen. Dit maal is zanger, beeldhouwer, schilder en schrijver Willem Vermandere de gelukkige. De lofzang op zijn broer in 'Broers' raakt mij persoonlijk, vooral vanwege het feit dat ik twee van hen al een tijd moet missen: "Want een broer is voor het leven, echt, en wel gelukkig maar". De desolate piano in het bewust klein gehouden 'Van onder' sorteert een maximaal effect en is wat mij betreft één van de hoogtepunten van het album: "En alles is om af te geven. De grote ziektes van het leven, daar zijn we nog van gespaard gebleven". Wannes legt hiermee genadeloos de betrekkelijkheid van het leven bloot. Minstens zo mooi is 'Verhus' , dat onvermijdelijk naar een stevige climax toe werkt: "Ik zou u mijn hand wel kunnen geven, maar mijn hart is graag thuis". Pure proza, want beter valt het dilemma binnen een onmogelijke relatie niet te verwoorden. Het met cello ingekleurde 'Ge zwiegt' raakt aan de kern: "Ge zwijgt omdat je de dingen niet kunt benoemen of uit verdriet. Ge zoekt hoe dat je het zeer verzacht, maar oplossingen zijn er simpel niet". Hoe moeilijk is het om je gevoelens of verdriet in woorden uit te drukken die daar recht aan doen? Het lijkt één van de centrale thema's van 'Ploegsteert'. Het lied voor zijn nog ongeboren kind 'Met drie' is vertederend en besluit de cd in stijl: "De wereld is gestopt met draaien, rond mij, maar ik ben er nog dronken van en ik zie nog niet veel klaar voor ogen".

Het Zesde Metaal bewijst dat je met dialect grenzen kunt doorbreken. Het bijbehorende tekstboekje helpt daarbij. Ik ben verkocht. Laat u verleiden door dit prachtige album van onze zuiderburen.

Kwetal

ps. Uiteraard zijn mijn tekstflarden vertalingen.