Niemand twijfelt aan het grote talent van harpiste Joanna Newsom. Samen met fenomeen Van Dyke Parks zette ze haar naam nadrukkelijk op de kaart en liet ze het freakfolk genre, waaronder ze werd geschaard, ver achter zich. Het was echter wel even schrikken toen ik hoorde dat ze met een driedubbelalbum zou komen. Na het allesbehalve toegankelijke en bij tijd en wijle zware “Ys” is de vraag gerechtvaardigd of dit niet zal leiden tot een overkill. Na een eerste kennismaking met de nummers lijkt luchtigheid meer dan voldoende plaats te hebben gekregen tussen de over het algemeen weer lang uitgesponnen nummers. De songs zijn nog steeds complex, maar beduidend minder dichtgetimmerd dan op de voorganger. Vraag blijft of ze met “Have one on me” in staat is om haar magnum epos een waardig vervolg te geven, een vraag die niet makkelijk te beantwoorden blijkt. Het lijkt er eerder op dat ze niet eens een poging heeft gewaagd, door het behoorlijk over een andere boeg te gooien. Natuurlijk, de harp is weer prominent aanwezig, maar “Ys” en “Have one on me” vergelijken, is het vergelijken van de spreekwoordelijke appels en peren; niet doen dus.
Dit nieuwe album laat zich nog het beste omschrijven als een kruisbestuiving tussen “milk eyed mender” en “Ys”. Joanna heeft een gewaagde stap gezet en dat valt alleen maar te prijzen in haar. Gebleven zijn de ingenieuze, goed doordachte orkestrale bewerkingen, maar dan, zoals eerder gememoreerd, luchtiger. Vooral het toevoegen van de koperblazers heeft een prettige uitwerking op de liedjes. Liedjes die de aandacht opeisen, niet geschikt om op de achtergrond te gebruiken in gezelschap. De 18 nummers, verdeeld over 3 albums, klokken rond de twee uur, een hele zit. Beter is het om niet de 3 albums achter elkaar te beluisteren, maar de nodige tussenpauzes te nemen om alles te laten bezinken. Het komt de veelal lange nummers alleen maar ten goede. Haar stemgeluid is hoorbaar geëvolueerd, ze heeft aan kracht en helderheid gewonnen. Een stem die meer ruimte krijgt, omdat naast de volle, zwaar georkestreerde nummers ook ruimschoots plaats is gemaakt voor spaarzaam gearrangeerde, bijna kaal klinkende songs. In juist die harp-en-stem ballads laat Newsom haar stem excelleren. Deze “aardse” songs hebben zoveel aantrekkingskracht, dat ze het vermogen hebben je als luisteraar naar binnen te zuigen. Ze bewijst hier eens te meer dat ze ook zonder ingewikkelde orkesten en muzikaal dichtgetimmerde arrangementen goed uit de voeten kan. De meeste liedjes hebben de liefde als centraal thema, sommige romantisch, andere familiair of vriendschappelijk. "The phantom of love moves among us at will, each phantom limb lost," zingt ze in het prachtige "Esme". “I lay in my dark thinking about all my friends and their changes”, alsof ze aangeeft hoe ongrijpbaar die zelfde liefde soms is. Een prachtig, krachtig aangezette harp zet de woorden luister bij. “Whose is the hand that I will hold, whose is the face I will see” zingt ze in het middeleeuws klinkende “Kingfisher”, de liefde hangt schijnbaar van toevalligheden aan elkaar. Het zijn twee voorbeelden van krachtige, doelmatige eenvoud. Het afsluitende “Does not suffice” (het was niet voldoende) stemt niet erg hoopvol, als Newsom reflecteert, terugkijkt en uiteindelijk tot de conclusie komt dat ze haar koffer moet pakken : “I will pack all my pretty dresses, I will box up my high heeled Shoes” en “Everything that could remind you of how easy I was not”. Het bedrieglijk lieflijk klinkende nummer eindigt in een chaotische kakofonie, de luisteraar in verwarring achterlatend. Hoe nu verder? Joanna Newsom zal hier in de toekomst ongetwijfeld weer een adequaat antwoord op gaan vinden. Voor nu heeft ze ons genoeg stof tot nadenken gegeven.
Ik mag concluderen dat Newsom met ‘Have one on me” zoveel nieuwe invalshoeken heeft aangeboord dat je lange tijd vooruit kunt met het album; elke keer ontdek je iets nieuws, je hoeft je geen moment te vervelen. Het album is bij vlagen, net als “Ys” overweldigend, maar de kracht en de eigenheid van het karakter van Newsom staan haar schijnbaar niet toe om iets “onopvallends” te produceren. Het kost mij dan ook geen enkele moeite om mijn eerder uitgesproken scepsis opzij te zetten en Joanna de gelegenheid te geven om mij te overweldigen.
Aangepast zoeken
